Sanoat / davlat moliyalashtirgan loyiha
Lemmy — keksalar uchun aqlli hamroh-robot
Keksalarning mustaqilligi va ruhiy farovonligini qoʻllab-quvvatlovchi, CES 2025 Innovation Award mukofotiga sazovor boʻlgan sunʼiy intellektli hamroh-parvarish roboti.
Loyiha maʼlumotlari
- Davr
- 2021-yil sentyabr – 2025-yil dekabr
- Moliyalashtirish / buyurtmachi
- KEIT (Koreya sanoat texnologiyalarini baholash instituti)
- Mening rolim
- UX tadqiqotchi; spetsifikatsiyalarni ishlab chiqish rahbari
- Tashkilot
- IID Lab, UNIST
Kontekst
Lemmy — uyda mustaqil yashovchi keksalar uchun ijtimoiy hamroh-robot. U “Commercialization design and development of Intelligent Product-Service System for personalized full silver life cycle care” (MOTIE/KEIT, 20015056-sonli vazifa) milliy R&D loyihasi doirasida UNIST, ishlab chiqaruvchi Shinsung Delta Tech kompaniyasi va J Design Works dizayn firmasidan iborat konsorsium tomonidan ishlab chiqilgan. Tizim robotdan tashqari kundalik maʼlumotlarni yigʻuvchi sensorli tuvak, yordamchi parvarishchi qurilmasi hamda oila aʼzolari va parvarishchilar uchun ilovani oʻz ichiga oladi.
Muammo
Kundalik hayotda yordam beruvchi parvarish robotlari asosan texnologiyaga yoʻnaltirilgan boʻlib, ularni yaratishda dizayn hissasi kam edi va tizimli yondashuv mavjud emas edi. Jamoa 60, 70 va 80 yoshlardagi odamlarning ehtiyojlarini robot amalda bajara oladigan xulq-atvorga, soʻngra esa uchta tashkilotdagi muhandislar asos qilib ishlay oladigan talablarga aylantirishi kerak edi.
Mening rolim
- Spetsifikatsiyalarni ishlab chiqish (rahbar). Foydalanuvchi ssenariylarini funksiyalar, komponentlar va muhandislik spetsifikatsiyalariga aylantirish ishiga rahbarlik qildim: bunda keyinchalik PhD tadqiqotimga aylangan metodni qoʻlladim va takomillashtirdim, shuningdek, ustuvor ssenariylar uchun funksiyalar va komponentlar roʻyxatini tuzdim (2023).
- Foydalanuvchi ssenariylari. Bertha Barrera Garza bilan birgalikda Lemmyning xulq-atvorini belgilovchi ingliz tilidagi ssenariylar kitobini (2022) yozdim. Ssenariylarni keksalar va mutaxassislar bilan sinovdan oʻtkazdim hamda ularni ustuvorlashtirish uchun qoʻllangan Kano modeliga asoslangan baholashni loyihalashda ishtirok etdim.
- Robot xarakteri. Personalar, robotning xarakteri, uning oʻlchami va shakli hamda ifodalar katalogini — jumladan robot ovozini (2025) — yaratishga hissa qoʻshdim.
Jarayon
Tadqiqotdan ssenariylarga. Keksalar va soha mutaxassislari bilan oʻtkazilgan tadqiqotlar natijasida uyqu va dori qabul qilishdan tortib koʻngilochar mashgʻulotlar va ijtimoiy hayotgacha boʻlgan yettita ehtiyoj sohasi boʻyicha guruhlangan 47 ta ssenariy yaratildi. Har bir ssenariy foydalanuvchining harakatini Lemmyning javobi bilan — ekranda, tovushda va harakatda — bogʻlaydi. Mutaxassislar va foydalanuvchilar tomonidan tasdiqlangach, ular 15 ta ustuvor ssenariygacha qisqartirildi.
Ssenariylardan spetsifikatsiyalarga. Har bir ssenariy harakat qadamlariga, soʻngra dizayn talablari, funksional komponentlar va maqsadli qiymatlarga ajratildi; shu tariqa dizaynerlar va muhandislar alohida hujjatlar oʻrniga yagona, kuzatib boriladigan zanjir asosida ishladi. Yondashuv dastlab loyihaning 28 kishilik dizayn va muhandislik jamoasida sinovdan oʻtkazildi va keyinchalik Scenario-Oriented Specification (SOS) metodi sifatida nashr etildi; ssenariydan spetsifikatsiyaga oʻtish metodi loyihaning dizayn qoʻllanmalaridan biriga aylandi.
Ovoz. Tijoriy hamroh-robotlarning ovozlarini qiyosiy tahlil qildim va ovoz turi robotning oʻlchami va roliga bogʻliq ekanini aniqladim. Keksalar oson tushuna olishi kerak boʻlgan mobil robot uchun insonnikiga yaqinroq, ammo sezilar-sezilmas sintetik oʻziga xoslikka ega ovozni tanladim, soʻngra ifodalar katalogi uchun bir qator hissiy ovoz ifodalarini yaratib, hujjatlashtirdim.
Natijalar
- Ingliz tilidagi ssenariylar kitobi va ustuvorlashtirilgan ssenariylar toʻplami
- Ssenariydan spetsifikatsiyaga oʻtish metodi hamda funksiyalar va komponentlar roʻyxati
- Ifodalar katalogi uchun ovoz ifodalari toʻplami va uning hujjatlari
Natijalar
CES 2025 Innovation Award sovrindori; ishlaydigan sunʼiy intellektli prototip; robot xarakteri, harakatlari va ssenariydan spetsifikatsiyaga oʻtish metodlari boʻyicha bir nechta ilmiy maqolalar.
Tegishli ishlar11
Scenario-Oriented Specification (SOS): a design method for translating user scenarios into engineering specifications
Ismatullaev, U. V. U., & Kim, K.
Jurnal maqolasiResearch in Engineering Design, 37(4), Article 362026DOI 10.1007/s00163-026-00498-w
Exploring the Role and Syntax of User Scenario Elements: Toward a Structured Framework for User-Centered Engineering Specifications
Ismatullaev, U. V. U., & Kim, K.
Konferensiya maqolasiIASDR 20252025DOI 10.21606/iasdr.2025.1104
A Component-Based Approach for Developing Actions in Non-Humanoid Elderly Care Robots
Sarfraz, D., Ismatullaev, U. V. U., & Kim, K.
Konferensiya maqolasiIASDR 20252025DOI 10.21606/iasdr.2025.1139
Scenario to specification: promises and pitfalls of AI in developing user-centered engineering specifications with interdisciplinary teams
Ismatullaev, U. V. U., & Kim, K.
Konferensiya maqolasiProceedings of the Design Society, 5, 2841–2850 (ICED 2025)2025DOI 10.1017/pds.2025.10298
Making Use of User Scenarios in Developing User-Centered Engineering Specifications
Ismatullaev, U. V. U., & Kim, K.
Konferensiya maqolasiKSDS Conference Proceedings, pp. 110–1152025
Introducing a framework to translate user scenarios into engineering specifications with "action steps"
Ismatullaev, U. V. U., & Kim, K.
Konferensiya maqolasiProceedings of the Design Society, 4, 23–34 (DESIGN 2024)2024DOI 10.1017/pds.2024.5
Dynamic personalities for elderly care robots: user-based recommendations
Lee, D., Kim, K., Saduakas, A., Ismatullaev, U. V. U., Kim, J., & Barrera Garza, B. P.
Konferensiya maqolasiIASDR 20232023DOI 10.21606/iasdr.2023.546
Toward more considerate designing of home exercise equipment for older adults: a qualitative analysis of the specific needs and challenges of older adults for physical exercise
Kim, J., Kim, K., Saduakas, A., Barrera Garza, B. P., Lee, D., & Ismatullaev, U. V. U.
Konferensiya maqolasiIASDR 20232023DOI 10.21606/iasdr.2023.575
Human Factors Considerations in Design for the Elderly
Ismatullaev, U. V. U., Saduakas, A., & Kim, K.
Konferensiya maqolasiHuman Factors in Aging and Special Needs, AHFE 2022 International Conference, Vol. 38, pp. 23–332022DOI 10.54941/ahfe1001660
Addressing the Gaps in Elderly Falling Prevention from the Perspective of a Human-Centered Design
Saduakas, A., Ismatullaev, U. V. U., & Kim, K.
Konferensiya maqolasiHuman Factors in Aging and Special Needs, AHFE 2022, Vol. 38, pp. 150–1562022DOI 10.54941/ahfe1001675
A User-Centered Design Specification Method in New Product Development
Ismatullaev, U. V. U., Barrera Garza, B. P., Lee, D., & Kim, K.
Konferensiya maqolasiKSDS Conference Proceedings (extended abstract), pp. 158–1592022